FOP ve grip virusu

Prof. Dr. Frederick S. Kaplan tarafindan yazilmistir
Burçin Çolak tarafindan tercüme edilmiştir

Grip sağlıklı insanlar için bile çok tehlikeli olabilir. Ama tabi ki FOP hastaları için çok daha tehlikelidir. Atlanta ABD’deki Centre for Disease Control and Prevention (Hastalık kontrolü ve önleme merkezi) yılda gribi bulaştıran Influenza virüsü dolayısıyla ortalama 20.000 ölü olduğunu ve 144.000 kişinin hastaneye alındığını belirtmiştir. Gripte çok görülen komplikasyonlar akciğer iltihapları, kaslarda ağır derecedeki hasarlar ve böbrek hastalıklarıdır. Çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalar bu komplikasyonlar için çok daha büyük risk taşıyorlar. Bu gruptaki insanlar daha hassaslar çünkü çoğu zaman çocukluklarından itibaren ciddi şekilde göğüs kafeslerinin normal çalısmasında bir kısıtlama olmuştur. Bu zorluklar anormal kemik oluşmasından dolayi görülür. Bundan dolayı grip ve diğer bronşiyal enfeksiyonlar FOP hastaların hayatlarını tetikliyebilir.
Geçenlerde bitirilen FOP hakkında bilimsel araştırmada FOP hastaların grip oldukları dönemde flare-up (aniden çok fazla kemik oluşması) riskinin daha fazla olduğu kanıtlanmıştır. Bu durumda göğüs kafesi zarar görürse, zaten nefes almakta zorlanan FOP hastası çok daha fazla zorlanır.

Bundan dolayi FOP hastalari her yil grip asisi olmasi tavsiye edilir. Sadece hastanin kendisi degil, ev halkida bunu yapmasi onemlidir cunku boylece grip virusunu hassas olan FOP hastasina tasima riskini azaltilabilir.

Genelde FOP hastalarina kas-enjeksiyonu (intramuscular) edilmesi tavsiye edilmez. 1998’de yazilan bir makalede grip asisini derinin altindan enjeksiyon edildiginde kas-enjeksiyonuyla ayni etkiyi sagladigi aciklanmistir.

Grip asisi vurulmak hastanin kendi istegine baglidir ve bu konu hastanin doktoruyla beraber verebilecegi bir karardir. Bu asi tum Influenza turlerine karsi olmasada, salgin nezlede bayagi etkisi oldugu dusunuluyor.
Aşı yapilmasina karar verildiginde, enjeksiyon cok ince bir igneyle deri altina yapilmasi gerekir. Enjeksiyon edilen bolgenin etrafi ilk 12 ile 24 saat arasi iltihabi onlemek icin soguk tutulmasi gerekir.

Yumurtaya karsi alerjisi olan kisiye kesinlikle grip asisi yapilmamalidir, cunku bu aşı yumurtanin icinde üretiliyor. Bu asi tabi ki daha once yanetkisini goren kisilere yapilmamalidir. FOP hastalarinda dikkat edilmesi gereken en onemli seylerden biri de bu hastanin flare-up doneminde grip asisi yapilmamasidir.

Ayrica Influenzavirusune karsi burundanda sikilabilir asi bulunmaktadir. Bu asi 5 ve 49 yas arasindakilere yapilabilir. Bu vesile ile enjeksiyon edilmesi gerekmiyor ve FOP hastalari icin daha guvenilir oluyor. Ama bu asi geleneksel grip asisindan daha pahalidir. Baska dezavantajlar bu yöntemin yeni olmasi ve bu asida olmemis virus tasimasidir. Üstelik bu asiyi kullanmis cok az FOP hastalar olmasi, yan etkilerin az bilinmesi demektir. Bir FOP hastasi cocugun burundan aldigi grip asindan iki gun sonra cok agir flare-up yasadigi bilinmektedir. Bu sadece bir tesaduf olabilir yada bu asi flare-up yol acmis olabilir. Baska bu asiyi vurulan FOP hastasi cocuklarda hicbir yan etki bulunmamastir.

Gelecekte yapilabilecek olan arastirmalarda burundan verilebilen asinin ve gripin tehlikesini azaltmak ve suresini kisaltmak icin terapide kullanilan ilaclar Oseltamivir ve Zanamivir, FOP hastalarindada tehlikesiz ve etkili olmasi onemli bir arastirma konusu olabilir.

Hangi karar alinirsa alinsin bu önceden iyi düşünüp taşınmak gerektiriyor. Bu kararda hastanin gecmiste yasadigi hastaliklar goz onunde bulunmasi cok onemli. Cogu hastalar asi hakkinda cok degisik dusunceleri vardir. Unutulmamasi gereken gripin her insanin hayatini tetikleyebilmesi ve bu tehlike FOP hastalari icin daha da buyuk.

Bir yandan asinin riskleri olsada, o bir yandan influenza enfeksiyonun FOP hastalari icin tehlikeli ve hayat tetikleyici riskleri var. Cogu hastalar soguk alginligi belirtileri oldugunda, grip olduklarini dusunuyorlar. Bunu atlattiktan sonrada yasadiklari grip zannettikleri hastaligin sadece biraz rahatsizlik oldugunu belirtirler. Enflüanza’nin kesinlikle agir bir soguk alginligindan farkli bir hastalik oldugu unutulmamasi gerekir. Grip genellikle kucuk cocuklar, yaslilar ve kronik hastaliklari olanlar icin gercekten ciddi derecede tehlikeli ve sagligi tehdit edebilin bir hastaliktir. Bundan dolayi grip asisi vurulmak dusunuldugunde yukaridakiler gozde bulunmasi onemli olur.

Hollanda’da onemli bir atasozu diyor ki: “Ōnleyici tedbir almak iyilesmekten daha iyidir”. Mantikli yöntemlerle grip olmayi önlemek mumkun oldugunu unutmamak lazim. Bu onemli seyler mesela iyi uyumus olmak, yeterince icecek icmek, sikca ellerin yikanmasi, gozlerin kasinilmasidir ve saire.

Gripin tedavisi hakkinda yazilan bu kisa yol gosteren incelemede maalesef enfluenza ve asi hakkinda tum sorulabilecek sorularin cevabi yoktur. Umarim yinede FOP hastalarinin gripasisinin riskleri ve ayni zamanda faydalarini bilerek dogru karar vermelerinde yardimci olmustur.

Frederick S. Kaplan, M.D.
Isaac & Rose Nassau Professor of Orthopedic Molecular Medicine
The University of Pennsylvania School of Medicine